Siber Suçlarla Mücadele İhtisas Mülakatı Soruları ve Cevapları (2026)
Jandarma siber suçlarla mücadele ihtisas mülakatında komisyon; bilişim suçlarının TCK’daki karşılıklarını, ağ ve internet temellerini, 5651 sayılı Kanun’u, dolandırıcılık ve zararlı yazılım türlerini, OSINT ve kripto varlıkları sorar. Ardından “Siber şubedesiniz, şu ihbar geldi, ne yaparsınız?” diye sahadan bir durum verir.
Bu yazıda siber suçlarla mücadele ihtisas mülakatında sorulan türden 12 kısa tanım ve bilgi sorusunu ve 3 senaryo sorusunu, mülakatta söyleyebileceğiniz uzunlukta cevaplarıyla derledik. Sorular ve cevaplar Siber Suçlarla Mücadele İhtisas Mülakatı Hazırlık Kitabı içinden seçilmiştir.
- Komisyon önce kısa tanım ve bilgi soruları sorar: “… nedir?”, “… ile … arasındaki fark nedir?”
- Ardından sahadan bir durum verir ve sizden adım adım ne yapacağınızı ister.
- Son olarak kişisel ve motivasyon soruları, Atatürk, tarih ve genel kültür soruları gelebilir.
En çok sorulan konular
- TCK 243–246 ve 245/A
- 5651 sayılı Kanun ve erişim engeli
- IP, port, DNS, VPN ve Tor
- Oltalama ve sosyal mühendislik
- Fidye yazılımı ve DDoS
- OSINT ve kripto varlıklar
Siber Suçlarla Mücadele mülakatı: kısa tanım ve bilgi soruları
S1Siber suç (bilişim suçu) nedir?
Bilişim sistemlerine, ağlara veya verilere yönelen ya da bu sistemlerin araç olarak kullanıldığı suçlardır. İki grup hâlinde anlatılır: sisteme yönelik suçlar (TCK 243, 244 gibi; hedef bilişim sistemidir) ve bilişim sistemi aracılığıyla işlenen suçlar (dolandırıcılık, hırsızlık, tehdit, şantaj, müstehcenlik gibi; bilişim sistemi araçtır).
S212. Yargı Paketiyle “hesap kiralama” konusunda ne değişti?
7589 sayılı Kanunla TCK 158’e 4. fıkra eklendi: Dolandırıcılığa yalnızca kendi banka, ödeme veya kripto hesabını ya da ödeme aracını başkasına vererek iştirak eden kişinin cezası yarı oranında indirilir. Suçu planlayan, organize eden veya asıl menfaati elde eden kişi bu indirimden yararlanamaz. Yani hesabını kiralayan kişi hâlâ dolandırıcılıktan sorumludur; yalnız cezası indirilir.
S3WHOIS sorgusu ne işe yarar?
Bir alan adının kayıt tarihini, kayıt kuruluşunu (registrar), bitiş tarihini ve isim sunucularını; bazen sahip bilgisini gösterir. Gizlilik hizmetleri nedeniyle sahip bilgisi çoğu zaman gizlidir; yine de kayıt kuruluşu ve barındırma firması tespit edilerek resmî talep yöneltilebilecek muhatap bulunur.
S4Sosyal mühendislik nedir?
Teknik açık yerine insanın güvenini, korkusunu, aceleciliğini veya yardımseverliğini kullanarak bilgi ya da para elde etme yöntemidir. “Hesabınız tehlikede, acil işlem yapın” baskısı tipik bir sosyal mühendislik tekniğidir.
S5OSINT nedir, nelere dikkat edilmelidir?
Açık kaynak istihbaratı; herkese açık sosyal medya, haber, alan adı kayıtları, harita ve görsel kaynaklardan bilgi toplama ve analiz etmedir. Yalnızca herkese açık veriler kullanılır; sahte hesapla gizli gruba girmek, şifre denemek gibi işlemler hukuki yetki ister. Toplanan her bulgu ekran görüntüsü, adres (URL) ve tarih-saatle kayda alınmalıdır.
S6Uçucu (volatile) veri nedir, toplama sırası nasıldır?
Cihaz kapandığında kaybolan verilerdir: RAM içeriği, çalışan işlemler, açık ağ bağlantıları, oturum açık hesaplar, şifreleme anahtarları. Toplama sırası en uçucudan en kalıcıya doğrudur: önce bellek ve ağ durumu, sonra disk, en son yedek ve arşiv ortamları.
S7Kripto varlıklar Türkiye’de hangi kurumun denetimindedir?
7518 sayılı Kanunla (2024) kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) izin ve denetimine bağlanmıştır. İzinsiz kripto varlık hizmeti sunmak suçtur. Ayrıca bu sağlayıcılar 5549 kapsamında MASAK’a karşı yükümlüdür; kripto varlıklarla ödeme yapılması ise Merkez Bankası düzenlemesiyle 2021’den beri yasaktır.
S8Kişilik hakkı veya özel hayatın gizliliği ihlalinde mağdur hangi yolları kullanır?
Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için 5651 md. 9/A’da idari makama doğrudan başvuru ve 24 saat içinde hâkim onayı usulü vardır. Kişilik hakları ihlaline ilişkin md. 9 ise Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş, iptal 2024’te yürürlüğe girmiştir; yerine yeni düzenleme yapılması için TBMM’ye teklif sunulmuştur, güncel durumu mülakattan önce kontrol edin. Bunun dışında mağdur suç duyurusunda bulunabilir; hakaret gibi suçlarda soruşturma kapsamında içeriğe ilişkin tedbir ve hukuk mahkemesinde ihtiyati tedbir yolları açıktır.
S9Bilgi güvenliğinin üç temel unsuru (CIA) nedir?
Gizlilik (Confidentiality): bilgiye yalnız yetkililerin erişmesi. Bütünlük (Integrity): bilginin yetkisiz değiştirilmemesi. Erişilebilirlik (Availability): bilginin gerektiğinde kullanılabilir olması. Fidye yazılımı erişilebilirliği, veri sızıntısı gizliliği, veri manipülasyonu bütünlüğü bozar.
S10CMK 128/A neyi düzenler?
7571 sayılı Kanunla (Aralık 2025) eklenen bu madde, bilişim yoluyla hırsızlık (142/2-e), nitelikli dolandırıcılık (158/1-f ve l) ve kart suçlarında (245) kullanılan hesaplara yöneliktir. Makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabı en çok 48 saat askıya alabilir; bu süre içinde suça konu menfaate hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca hâlinde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulabilir. Hesap sahibi askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Dolandırıcılık ihbarında bu nedenle bankaya hemen haber verilmesi ve savcının hızla bilgilendirilmesi hayati önemdedir.
S11Sahte hesap ile kimlik hırsızlığı arasındaki fark nedir?
Sahte hesap, gerçek olmayan bir kimlik veya başkası adına açılan sosyal medya hesabıdır; tek başına her zaman suç değildir, ama başka bir suça araç olduğunda (hakaret, dolandırıcılık, şantaj) suç doğar. Kimlik hırsızlığı ise başkasının kimlik bilgilerini ele geçirip onun adına hat, kredi, hesap açmak gibi işlemler yapmaktır; olayına göre resmî belgede sahtecilik, dolandırıcılık ve TCK 136 gibi suçlar oluşur.
S12Terör örgütü propagandası sosyal medyada hangi madde kapsamındadır?
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7/2. maddesi kapsamındadır; basın ve yayın yoluyla işlenmesi ceza artırım sebebidir. Örgüt adına bilgi toplama, eylem çağrısı veya finansman toplanması ayrıca örgüt üyeliği, yardım ve 6415 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Paylaşımın ifade özgürlüğü sınırında olup olmadığını savcılık ve mahkeme değerlendirir; kolluğun görevi delili eksiksiz tespit etmektir.
Siber Suçlarla Mücadele mülakatı: senaryo soruları
Senaryo sorularında komisyon doğru sırayı ve hukuka uygunluğu ölçer. Akılda tutulacak sıra: Delili koru → tespit et → Cumhuriyet savcısına bildir → servis sağlayıcıya talep yaz → raporla.
Senaryo 1Siber suçlarla mücadele şubesindesiniz. Bir vatandaş telefonla aranıp kendini savcı olarak tanıtan biri tarafından dolandırıldığını ve hesabındaki parayı gönderdiğini bildirdi. Ne yaparsınız?
- Vatandaşı sakinleştirir, para hareketinin ne zaman yapıldığını öğrenirim. Zaman çok önemlidir: Hemen bankasının müşteri hizmetlerini aramasını, işleme itiraz edip kartlarını ve internet bankacılığını kapattırmasını sağlarım.
- Arayan numarayı, arama saatini, gönderilen IBAN’ları, dekontları, SMS ve mesajlaşma kayıtlarını, ekran görüntülerini alırım. Vatandaşın telefonundaki kayıtları silmemesini söylerim.
- Şikâyet ve ifade tutanağını ayrıntılı düzenlerim; olay TCK 158/1-f ve 158/1-l kapsamında nitelikli dolandırıcılıktır.
- Nöbetçi Cumhuriyet savcısına derhal bilgi verir, talimat alırım. Paranın gittiği hesaplar CMK 128/A gereği bankalarca en çok 48 saat askıya alınabilir; bu süre içinde hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle suça konu menfaate el konulması için talebi hızla iletirim. Hesap sahiplerinin ve paranın sonraki aktarımlarının tespiti için de bankalara yazı yazılır.
- Arayan hattın abone ve iletişim bilgisi için savcılık veya hâkim kararıyla gerekli talepleri hazırlarım; aynı IBAN veya numarayla başka şikâyet olup olmadığını araştırırım.
- Vatandaşa savcı, hâkim, polis veya jandarmanın telefonla para istemeyeceğini, “güvenli hesap” diye bir şey olmadığını anlatırım.
Senaryo 2Bir vatandaş, adına haberi olmadan bir GSM hattı ve bankada kredi açıldığını öğrendi. Ne yaparsınız?
- Vatandaşa e-Devlet üzerinden adına kayıtlı hatları ve kredi kayıtlarını kontrol etmesini, bankaya ve operatöre itiraz etmesini söylerim.
- Kimlik kartını kaybedip kaybetmediğini, kimlik fotokopisini veya fotoğrafını kimlerle paylaştığını, kendisine ait bilgilerin nerede kullanılmış olabileceğini sorarım.
- Savcıya bildiririm; olay kimlik bilgisinin kötüye kullanılması nedeniyle resmî belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık ve TCK 136 yönünden değerlendirilir.
- Savcılık kanalıyla hattın satıldığı bayiden abonelik sözleşmesi, kimlik doğrulama kayıtları ve kamera görüntüleri; bankadan başvuru kanalı, IP ve cihaz bilgisi istenir.
Senaryo 3Bir ATM’de kart kopyalama düzeneği (skimmer) bulunduğu bildirildi. Ne yaparsınız?
- Olay yerini korur, düzeneğe dokunulmasını engellerim; parmak izi ve DNA için olay yeri inceleme ekibini çağırırım.
- Banka yetkilisini çağırır, ATM’nin kamera kayıtlarını ve düzeneğin takıldığı zaman aralığındaki işlemleri istetirim.
- Düzenek ve gizli kamera usulüne uygun şekilde sökülüp delil olarak muhafaza edilir; içindeki bellek adli bilişim incelemesine gönderilir.
- Bulundurulması TCK 245/A, kopyalanan kartlarla yapılan işlemler TCK 245 kapsamındadır; savcıya bildiririm.
- Düzeneği almaya gelecek şüpheliler için savcı talimatıyla gözlem planlanabilir.
Kitaptaki 14 konu
- Siber Suç Kavramı ve Siber Suç Türleri
- Siber Suçlarla Mücadele Teşkilatı ve Ulusal-Uluslararası İşbirliği
- Bilgisayar Ağları ve İnternetin Temelleri
- Siber Suçlar Mevzuatı: TCK, KVKK ve Siber Güvenlik Kanunu
- 5651 Sayılı Kanun: İçerik Çıkarma ve Erişimin Engellenmesi
- Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık ve Sosyal Mühendislik
- Zararlı Yazılımlar ve Siber Saldırı Türleri
- Açık Kaynak Araştırması (OSINT) ve İleri Arama Teknikleri
- Sosyal Medya, Mesajlaşma Uygulamaları ve Çevrim İçi Suçlar
- Kripto Varlıklar ve Dijital Finans Suçları
- Derin Ağ, Karanlık Ağ ve Anonimlik Araçları
- Siber Soruşturma Süreci: İhbar, Tespit, Talep ve Raporlama
- Siber Güvenliğin Temelleri
- Yeni Teknolojiler ve Gelecekteki Tehditler
Mülakata çalışırken
- Her konuda önce kanun numarasını ve maddeyi, sonra tanımı, en son uygulamayı tekrar edin; komisyon çoğu zaman bu sırayla sorar.
- Cevaplarınızı “Komutanım, …” diye başlayan, bir iki cümlelik net ifadelerle sesli olarak çalışın.
- Senaryo sorularında “hemen müdahale ederim” yerine adım adım ve hukuka uygun sırayı anlatın.
- Mevzuat ve rakamlar değişebilir; mülakattan önce güncel resmî kaynakları kontrol edin.
JSPS'ye deneme çözerek hazırlan
Gerçek sınav formatındaki Türkiye geneli JSPS deneme sınavlarını çöz, sıralamanı anında gör. Konu anlatımı, sesli anlatım ve binlerce soru için JSPS Pratik uygulamasını indir.
